Koncepcja studentki architektury zwyciężyła w wewnętrznym konkursie na zadaszenie galerii bazyliki w Kalwarii Pacławskiej
Bazylika Znalezienia Krzyża Świętego w Kalwarii Pacławskiej to jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych Podkarpacia. Koncelebra uroczystości religijnych ma miejsce na galerii nad arkadami, a wierni gromadzą się na placu przed barokową fasadą. Galeria nie ma jednak stałej ochrony przed deszczem, wiatrem i słońcem.
Pytanie brzmi więc: jak ją zadaszyć, nie zaburzając jednego z najważniejszych kadrów w sanktuarium?
Projekt koncepcyjny studentki studiów II stopnia kierunku architektura, inż. arch. Zuzanny Dąbrowskiej, przygotowany pod kierunkiem prof. dr. hab. inż. Marka Gosztyły, wygrał wewnętrzny konkurs przeprowadzony w Kalwarii Pacławskiej. W komisji konkursowej zasiadał m.in. Podkarpacki Wojewódzki Konserwator Zabytków, Adam Sapeta, który czuwał nad selekcją koncepcji współgrającej z zabytkową fasadą kościoła oraz Gwardian zakonu o.o. Franciszkanów ojciec Marian Gołąb OFMConv, a o wyniku zdecydowała przedstawiona koncepcja.
W wybranym projekcie przyjęto strategię wycofania i kontrastu. Zadaszenie jest jasne, delikatne i bliskie kolorystyką pilastrom, więc patrząc z placu, niemal „znika” na tle elewacji. Jednocześnie nie ma na celu udawać historii. Miękka, falista linia stoi w opozycji do sztywnego rytmu arkad, pilastrów i balustrady. Widać, że to element nowy, ale nie konkuruje z zabytkiem.
Membrana PVC jest w projekcie propozycją materiału poszycia, ale nie stanowi ostatecznej decyzji: geometria zadaszenia nie zależy od materiału, więc ten element można dobrać do wymagań konserwatorskich, konstrukcyjnych i eksploatacyjnych.
Inspiracją była krzywizna materiału w ruchu: wstęgi, stuły. Metafora ta działa na dwóch poziomach. Formalnie to płynna linia, symbolicznie stuła należy do szat liturgicznych i wiąże zadaszenie z funkcją miejsca. Podniesiona połać środkowa podkreśla oś wejścia i miejsce celebransa, a niższe skrzydła boczne utrzymują skalę galerii.
Za lekką formą stoi konstrukcja, która ma pozostać niewidoczną: smukłe słupy ustawione w rytmie balustrady i rzeźb, rynna schowana przy krawędzi i warstwa maskująca od spodu, w której można poprowadzić oświetlenie. Od boków chronić może ją roleta lub rozkładana ścianka ze szkła mlecznego.
W projekcie uwzględniono zarówno wpływ czynników atmosferycznych, praktyczność rozwiązania, jak i estetykę wykonania.
